Kiểm tra thành phần Kẽm Zamak 3 và Zamak 5 bằng máy quang phổ OES

Trong sản xuất đúc áp lực hợp kim kẽm (Zamak Die Casting), một trong những vấn đề QA/QC thường gặp là làm thế nào để xác nhận nguyên liệu có đúng mác và thành phần có phù hợp với yêu cầu kỹ thuật hay không.

Kẽm Zamak 3 và Zamak 5 có ngoại quan tương đối giống nhau nhưng thành phần hóa học không hoàn toàn giống nhau. Vì vậy, khi tiếp nhận nguyên liệu hoặc kiểm soát kim loại nóng chảy, việc phân tích thành phần thực tế giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở để xác minh vật liệu.

Kẽm Zamak 3 và Zamak 5 khác nhau như thế nào?

Kẽm Zamak 3 và Zamak 5 đều là hợp kim nền kẽm, trong đó các nguyên tố như Aluminium (Al), Magnesium (Mg) và Copper (Cu) được kiểm soát theo từng mác vật liệu.

Một điểm khác biệt đáng chú ý là hàm lượng Cu. Kẽm Zamak 3 thường có hàm lượng Cu rất thấp, trong khi Kẽm Zamak 5 có hàm lượng Cu cao hơn. Chính sự khác biệt về thành phần này góp phần tạo ra sự khác nhau về đặc tính và phạm vi ứng dụng của từng mác vật liệu.

Tuy nhiên, giới hạn thành phần cụ thể cần được xác định theo tiêu chuẩn hoặc yêu cầu kỹ thuật mà doanh nghiệp đang áp dụng.

Làm sao kiểm tra Kẽm Zamak có đúng mác?

Trong thực tế, doanh nghiệp có thể dựa vào:
- Mã vật liệu và ký hiệu nhận diện trên vật liệu
- Giấy chứng nhận xuất xưởng (CO/CQ) hoặc chứng từ từ nhà cung cấp
- Tiêu chuẩn kỹ thuật / yêu cầu kỹ thuật của khách hàng
- Kết quả phân tích thành phần hóa học

CO/CQ cung cấp thông tin quan trọng về nguồn gốc và yêu cầu vật liệu. Tuy nhiên, khi cần xác minh vật liệu, doanh nghiệp có thể phân tích trực tiếp mẫu thực tế để đối chiếu với yêu cầu kỹ thuật.

Các nguyên tố thường được quan tâm khi kiểm tra Zamak gồm: Zn - Al - Mg - Cu

Tùy mác và tiêu chuẩn, các nguyên tố khác cũng có thể được kiểm soát.

Vì sao nên kiểm tra cả nguyên liệu và mẻ luyện?

Đối với nhà máy nhà máy đúc khuôn (Die Casting), chỉ kiểm tra nguyên liệu đầu vào chưa phải là toàn bộ quy trình kiểm soát.

Sau khi nấu luyện, thành phần của mẻ luyện cũng cần được kiểm tra theo yêu cầu sản xuất. Việc này giúp QA/QC xác nhận mẻ kim loại nóng chảy trước khi đưa vào đúc.

Quy trình có thể được thực hiện:

Nguyên liệu đầu vào → Kiểm tra thành phần → Nấu luyện → Kiểm tra mẻ nấu → Đúc áp lực

Cách kiểm soát này giúp doanh nghiệp phát hiện sớm vật liệu không phù hợp và theo dõi sự ổn định giữa các mẻ sản xuất.

Máy quang phổ OES kiểm tra Zamak như thế nào?

OES (Optical Emission Spectroscopy) phân tích thành phần nguyên tố của mẫu kim loại dựa trên tín hiệu phát xạ đặc trưng.

Theo Hitachi High-Tech, dòng xác định mác vật liệu, xác minh vật liệu, kiểm soát chất lượng và xác minh quá trình/nấu luyện đồng thời hỗ trợ các nhóm Hợp kim nền kẽm (Zinc-based alloys).

Với ứng dụng Zamak, OES có thể hỗ trợ doanh nghiệp:
- Incoming Material Inspection: kiểm tra nguyên liệu đầu vào
- Grade Identification: hỗ trợ xác định mác vật liệu
- Material Verification: đối chiếu thành phần với yêu cầu kỹ thuật
- Melt Verification: kiểm tra thành phần kim loại nóng chảy
- QA/QC: cung cấp dữ liệu phục vụ kiểm soát chất lượng

Hitachi OE720/OE750 cho kiểm tra Zamak

Hitachi OE720/OE750 là hệ thống Spark OES được sử dụng cho phân tích thành phần kim loại và kiểm soát chất lượng trong sản xuất.

Dòng OE Series sử dụng hệ thống quang học Multi-CMOS, hỗ trợ phân tích đa nguyên tố và kiểm soát các nguyên tố ở hàm lượng phù hợp với từng ứng dụng.

Đối với doanh nghiệp sản xuất Zamak, việc lựa chọn OE720 hoặc OE750 nên dựa trên:
- Mác vật liệu cần kiểm tra
- Nguyên tố cần phân tích
- Giới hạn phát hiện yêu cầu
- Yêu cầu kỹ thuật của khách hàng
- Nhu cầu kiểm tra nguyên liệu hoặc melt

Khi nào doanh nghiệp nên sử dụng OES?
Phân tích OES đặc biệt hữu ích khi doanh nghiệp:
- Sử dụng nhiều mác hợp kim kẽm
- Cần kiểm tra Zamak 3, Zamak 5
- Tiếp nhận nguyên liệu từ nhiều nguồn
- Cần xác minh vật liệu trước sản xuất
- Muốn kiểm soát thành phần melt
- Cần dữ liệu phân tích cho QA/QC
- Phải đáp ứng yêu cầu xác minh vật liệu của khách hàng



Kết luận

Zamak 3 và Zamak 5 không chỉ khác nhau ở tên gọi mà còn khác nhau về thành phần hóa học. Vì vậy, khi cần xác minh mác vật liệu hoặc kiểm soát chất lượng vật liệu, phân tích thành phần là một bước quan trọng.

Máy quang phổ OES có thể hỗ trợ doanh nghiệp kiểm tra nguyên liệu đầu vào, xác định mác, kiểm soát nóng chảy và xác minh vật liệu.

Quốc Huy cung cấp giải pháp máy quang phổ Hitachi OE720/OE750, tư vấn lựa chọn cấu hình phù hợp với loại vật liệu và yêu cầu phân tích thực tế.

Hotline: (+84) 828 31 08 99
Email: info@quochuy.com
Địa chỉ: 209 Bạch Đằng, P. Hạnh Thông, Thành phố Hồ Chí Minh